Self leveling, Türkçede yaygın olarak akıllı şap olarak adlandırılan; zemine döküldüğünde kendi kendine yayılarak düz bir yüzey oluşturan, çimento veya alçı esaslı bir zemin tesviye malzemesidir. Geleneksel şap uygulamalarından farklı olarak mala ile uzun ve yorucu tesviye işlemleri gerektirmez. Malzeme, yerçekimi ve özel katkı maddeleri sayesinde homojen ve pürüzsüz bir yüzey oluşturur.
Bu ürünlerin temel amacı, zemin kaplama öncesinde yüzeydeki kot farklarını, dalgalanmaları ve bozuklukları ortadan kaldırmaktır. Özellikle modern zemin kaplama sistemlerinde (PVC, vinil, epoksi, laminat, parke) milimetrik düzgünlük gereksinimi olduğu için self leveling uygulamaları artık bir lüks değil, zorunluluk hâline gelmiştir.
Akıllı Şap ile Geleneksel Şap Arasındaki Farklar
Burada net olalım: geleneksel şap ile akıllı şap aynı ligde bile değil.
Geleneksel şap:
Usta becerisine aşırı bağımlıdır
Kuruma süresi uzundur
Yüzey toleransı düşüktür
Çatlama riski yüksektir
Self leveling (akıllı şap):
Kendi kendine yayılır
Çok daha kısa sürede kurur
Milimetrik düzeyde yüzey sağlar
Zemin kaplamalar için ideal altyapı oluşturur
Eğer üzerine hassas bir kaplama yapılacaksa ve “nasıl olsa şap” diyorsan, en başta hata yapıyorsun.
Self Leveling (Akıllı Şap) Nerelerde Kullanılır?
Akıllı şap, yalnızca yeni binalarda değil, tadilat ve renovasyon projelerinde de yoğun şekilde tercih edilir.
Başlıca kullanım alanları şunlardır:
Konut projeleri (daire, villa, rezidans)
Ofis ve ticari alanlar
Hastaneler ve klinikler
Okullar ve kamu binaları
AVM ve mağazalar
Endüstriyel tesisler
PVC, vinil, epoksi ve poliüretan zemin altları
Özellikle PVC ve vinil zemin kaplama yapılacak alanlarda, self leveling kullanılmıyorsa, o iş eksik ve risklidir.
Self Leveling Şap Türleri
Her akıllı şap aynı değildir. Burayı atlayanlar sahada bedel öder.
Çimento Esaslı Self Leveling
Nemli alanlara uygundur
Dayanımı yüksektir
İç ve dış mekânlarda kullanılabilir
Endüstriyel alanlarda tercih edilir
Alçı Esaslı Self Leveling
İç mekânlara uygundur
Daha hızlı kurur
Pürüzsüz yüzey sağlar
Nemli alanlar için uygun değildir
Yanlış ürün seçimi, doğru uygulamayı bile çöpe çevirir.
Self Leveling (Akıllı Şap) Uygulama Aşamaları
“Dök geç” diye bir şey yok. İşin matematiği var.
Zemin Hazırlığı
Yüzey tozdan, yağdan ve gevşek parçalardan arındırılır
Gerekirse mekanik zımpara yapılır
Zemin mutlaka astar (primer) ile hazırlanır
Astar atlanıyorsa, geçmiş olsun.
Karışım Hazırlığı
Üretici talimatlarına uygun su oranı kullanılır
Düşük devirli mikserle topaksız karışım elde edilir
Karışım süresi ve dinlendirme süresi kritiktir
Burada yapılan hata, yüzeyde dalgalanma ve segregasyon yaratır.
Döküm ve Yayılma
Karışım zemine dökülür
Kirpi rulo veya taraklı mala ile hava kabarcıkları alınır
Malzeme kendi kendine yayılır
Usta müdahalesi minimumdur; doğru ürün zaten işini yapar.
Kuruma ve Kaplamaya Hazırlık
Ortalama 4–24 saat içinde yürünebilir
Kaplama için üretici önerileri dikkate alınır
Erken kaplama, tüm emeği boşa çıkarır.
Self Leveling Şap Avantajları
Bu sistemin tercih edilme sebebi nettir:
Hızlı uygulama
Kısa kuruma süresi
Mükemmel yüzey düzgünlüğü
Zemin kaplamalarının ömrünü uzatma
Çatlama ve oturma riskini azaltma
Zamandan ve işçilikten tasarruf
Ucuz şapla “kâr ettim” sananlar, kaplama sonrası sorun çıktığında gerçek maliyeti öğrenir.
Akıllı Şap Uygulamasında Sık Yapılan Hatalar
Bunları görmezden gelen, işin içinden çıkamaz:
Astar kullanmamak
Yanlış su oranı
Yanlış ürün seçimi
Uygun olmayan zemin sıcaklığı
Kuruma süresine uymamak
Bu hatalar yüzeyde kabarma, çatlama ve ayrılma olarak geri döner.
Self Leveling (Akıllı Şap) Fiyatlarını Etkileyen Faktörler
“Metrekare fiyatı kaç?” sorusu tek başına anlamsızdır.
Fiyatı etkileyen unsurlar:
Uygulama kalınlığı
Kullanılan ürün markası
Zemin durumu
Alanın büyüklüğü
İşçilik kalitesi
Ucuz teklif çoğu zaman eksik uygulama demektir.
Self leveling (akıllı şap), modern zemin kaplama sistemlerinin olmazsa olmaz altyapısıdır. Doğru ürün, doğru zemin hazırlığı ve profesyonel uygulama ile hem estetik hem de uzun ömürlü sonuçlar elde edilir. Geleneksel şapla çözülmeye çalışılan her proje, ileri aşamada daha büyük maliyetler doğurur.
Eğer hedefin kaliteli, sorunsuz ve uzun ömürlü bir zemin ise, akıllı şap kullanımı tercih değil gerekliliktir.